Małpy, które weszły w epokę kamienia.

p01w05fz

Nikogo nie dziwi, że zwierzęta korzystają z narzędzi. Wykorzystanie przedmiotów w celu pozyskania żywności lub obrony jest powszechnie nie tylko pośród naczelnych, robią to również ptaki, a nawet ryby.

Jednak pytanie o to, w jaki sposób z narzędzi korzystają gatunki, które są nam ewolucyjnie bliskie jest ważne, żeby zrozumieć, w jaki sposób staliśmy się ludźmi, w końcu wykorzystanie narzędzi było jednym z czynników, który kierunkował naszą ewolucję.

Oznacza to, że konieczne było powstanie nowej dziedziny nauki – archeologii naczelnych. Narzędzia się elementem kultury, zwykła paleontologia nie wystarczy, żeby badać charakter kultury szympansów, goryli, makaków czy kapucynek.

Obecność narzędzi u gatunków odległych od siebie o 35 milionów lat na drzewie ewolucyjnym mówi nam, że większość naczelnych posiada teoretyczną możliwość korzystania z narzędzi. Fakt, że nie wszystkie populacje z nich korzystają pokazuje, że jest to element kultury, że muszą zaistnieć odpowiednie warunki, żeby wymyślić narzędzie, a następnie przekazać o nim informacje innym oraz stworzyć mechanizmy transferu wiedzy między pokoleniami.

Jednym z większych źródeł informacji o narzędziach szympansów są wykopaliska z Wybrzeża Kości Słoniowej, dzięki którym wiemy, że tamtejsze szympansy korzystają z kamiennych narzędzi przynajmniej od 4300 lat. Wiemy, że nie są to pozostałości po ludziach, ponieważ były używane do rozbijania niejadalnych dla nas orzechów. Również waga sugeruje, że to nie ludzie byli ich twórcami. Nasze słabe, ludzkie ręce korzystały z precyzyjniejszych, ale lekkich narzędzi, inne naczelne łapały się nawet za kamienie ważące 9 kilogramów.

Można dojść do wniosku, że różne populacje różnych gatunków naczelnych wielokrotnie i niezależnie wchodziły w epokę kamienia i nie było to jednorazowe zachowanie któregoś z naszych bezpośrednich przodków. W historii naszej planety wielokrotnie pojawiały się i znikały populacje małp wykorzystujących narzędzia do otwierania małż, wykopywania bulw czy rozbijania orzechów.

Narzędzia wykorzystywane przez inne naczelne są prymitywne i przypominają te, z których korzystali ludzie 3,3 miliona lat temu. Pytanie o to, czemu szympansy czy makaki nie rozwinęły sztuki tworzenia lepszych narzędzi pozostaje otwarte – być może są na początku swojej drogi (ludziom stworzenie nowej kultury tworzenia narzędzi zajęło milion lat), być może istnieją obiektywne powody, dla których nie są w stanie rozpocząć formowania kamieni.

Wiemy, jakie są granice możliwości żyjących obecnie małp – uczymy je mówić, korzystać ze stworzonych przez nas przedmiotów do wykonywania skomplikowanych czynności wymagających prawdziwego rozumowania. O wiele ciekawsze jest jednak to, co zwierzęta są w stanie wymyślić same i jak mogą rozwijać swoje wynalazki.

Na podstawie BBC

2 myśli nt. „Małpy, które weszły w epokę kamienia.

  1. Anonim

    …a ja myślę, że historia jednak lubi się powtarzać…i to na bardzo szeroką i nieograniczoną czasem skalę – epoka kamienia, Atlantyda…

    Odpowiedz

Dodaj komentarz